با ما همراه باشید

سینمای ایران

«عزت‌الله انتظامی» چگونه آقای بازیگر شد؟

منتشر شده

در

به گزارش خبرنگار فرهنگی ایران مگ به نقل از تسنیم، هر فیلمی را قبول نمی‌کرد و اگر سر کاری میرفت با نقشش زندگی می‌کرد. عزت الله انتظامی در 31 خردادماه 1303 در سنگلج تهران متولد و شد بچه سنگلج. وقتی کارنامه کاریش را در اینترنت نگاه می‌کنی اسکرول موست را چند دور باید بچرخانی تا به انتهای صفحه برسی، این تازه کارهای مشخص و معروف اوست. اما هر صفحه یعنی یک دهه فعالیت، و هر دهه یعنی یک عمر تجربه. سخت است از عبارت «بررسی کارنامه کاری» برای او استفاده کنیم؛ کارنامه‌ای که فقط با چند اسم پر شده‌است. اسامی فیلمهایی که هر کدام یک عمر حرف برای گفتن دارند.

از دیروز که خبر درگذشت آقای بازیگر منتشر شد هر هنرمندی خاطره‌ای از او عنوان می‌کند انگار تمام دنیای بازیگری با او خاطره دارند. و خودش چندین جلد خاطره است از بزرگان تئاتر و سینما که ای کاش فرصت تحریر تمام این خاطرات وجود داشت.

وی پس از گذراندن دوره تحصیلات مقدماتی، وارد هنرستان صنعتی تهران شد و در رشته برق به تحصیل پرداخت. در سال ۱۳۲۶ وارد عرصه هنرشد و توانست با اندک دست مایه‌های هنر نمایش و تئاتر به آلمان سفر کند و در شهر هانوفر وارد یک مدرسه شبانه آموزش سینما و تئاتر شود.

انتظامی فعالیت هنری خود را با پیش‌پرده‌خوانی در تماشاخانه‌های لاله‌زار شروع کرد؛ آغاز کار از ابتدایی‌ترین جای ممکن برای بازیگری شروع می‌شود. وقتی می‌گوییم آقای بازیگر یعنی خاک صحنه همان خاکی که برای بازیگران با سابقه تقدس دارد. یعنی پله‌های ترقی را یکی یکی پشت سر گذاشتن نه استفاده از پله برقی.

او پس از یک سال به تماشاخانه‌های هنر و فرهنگ تهران رفت؛ در سال 1320 نخستین نمایش حرفه‌ای خود را با عنوان اولتیماتوم نوشته پرویز خطیبی به کارگردانی اصغر تفکری در تئاتر پاریس خیابان لاله‌زار اجرا کرد و تا سال 1326 توانست در بیش از ده نمایش نقش‌پردازی کند. سپس‌ در سال 1351، پیش‌پرده‌خوانی در ایران و نیز کار هنری «هنریش فون کلایست» موضوع پایان‌نامهٔ کارشناسی او در دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران شد که با امتیاز «بسیار خوب همراه با تشویق کتبی» به تأیید استادانش، من جمله بهرام بیضایی، رسید.

وی پس از تجربه‌های متعدد در تئاتر، سال 1327 با فیلم طوفان به کارگردانی محمدبزرگ‌نیا فعالیت سینمایی خودش را آغاز کرد و یک سال بعدش «واریته‌بهاری» اثر پرویز خطیبی را تجربه کرد.

اما آنچه نام انتظامی را بر سر زبان اهالی سینما بیشتر طنین انداز کرد فیلم گاو به کارگردانی داریوش مهرجویی بود که در سال ۱۳۴۸ ساخته شد (به عبارتی بیست سال زمان برد تا عزت‌الله انتظامی بتواند خودش را به جامعه سینمایی اثبات کند) و از جمله فیلم‌های موج نو سینمای ایران بود و برای همین فیلم برنده هوگو نقره‌ای بهترین بازیگر نقش اول مرد جشنواره بین‌المللی فیلم شیکاگو در 1971 شد.

بیست سال زمان برای ورود به عرصه سینما با تعهد به تئاتر یعنی آقای بازیگر. یعنی فرآیندی که باید طی کرد برای رسیدن به این صفت.

سال بعدش یعنی ۱۳۴۹ مهرجویی آقای‌هالو را ساخت که بازهم عزت‌الله انتظامی نقش اصلی آن فیلم را ایفا کرد و برای آن‌هم برنده مجسمه بهترین بازیگر نقش مکمل مرد جشنواره سینمایی سپاس 1349 شد.

وی همچنان سال‌های بعد در آثار ذیل حضور داشت:
    1351 پستچی داریوش مهرجویی
    1351 صادق کرده ناصر تقوایی
    1352 ستارخان علی حاتمی
    1355 شیر خفته محمود کوشان
    1355 ملکوت خسرو هریتاش
    1357 این گروه محکومین هادی صابر
    1357 دایرهٔ مینا داریوش مهرجویی
    1360 مدرسه‌ای که می‌رفتیم داریوش مهرجویی
    1361 حاجی واشینگتن علی حاتمی نژاد
    1362 خانهٔ عنکبوت علیرضا داوود نژاد
    1363 کمال الملک علی حاتکمی
    1364 چمدان جلال مقدم
    1365 اجاره‌نشین‌ها داریوش مهرجویی
    1365 شیر سنگی مسعود جعفری جوزانی
    1366 شیرک داریوش مهرجویی
    1366 سریال هزاردستان ساخته علی حاتمی (که از سال 1358 تولید آن آغاز شده بود)
    1367 جعفرخان از فرنگ برگشته علی حاتمی‌نژاد
    1367 در مسیر تندباد مسعود جعفری جوزانی
    1367 کشتی آنجلیکامحمد بزرگ‌نیا
    1367 گراند سینما حسن هدایت (برنده سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد جشنواره فیلم فجر 1367)
    1368 هامون داریوش مهرجویی
    1369 سایه خیال حسین دلیر
    1370 بانو داریوش مهرجویی
    1370 خانه خلوت مهدی صباغ زاده
    1370 ناصرالدین شاه آکتور سینما محسن مخمل‌باف
    1372 بازیچه تورج منصوری
    1372 روز فرشته بهروز افخمی
    1372 جنگ نفتکش‌ها محمد بزرگ‌نیا
    1373 روز واقعه شهرام اسدی
    1373 روسری آبی رخشان بنی اعتماد
    1374 سریال زندگی به کارگردانی محمدرضا اعلامی
    1375 طوفان محمدبزرگ‌نیا
    1377 باد و شقایق سید ضیاء الدین دری
    1377 کمیتهٔ مجازات علی حاتمی
    1378 طهران روزگار نو فیلمی بر پایهٔ سریال هزاردستان ساختهٔ علی حاتمی است که واروژ کریم مسیحی 3 سال پس از درگذشت علی حاتمی آن را به صورت یک فیلم سینمایی 90 دقیقه‌ای تدوین نموده‌است.
    1378 میکس داریوش مهرجویی
    در همین سال‌های 77 و 78 سریال محاکمه اثر حسن هدایت را هم بازی کرد.
    1380 سایه‌روشن حسن هدایت
    1380 خانه‌ای روی آب بهمن فرمان‌آرا (برنده سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد جشنواره فیلم فجر 1380 )
    1381 گاوخونی بهروز افخمی (برنده سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد بخش بین‌الملل جشنواره فیلم فجر 1382)
    1383 جایی برای زندگی محمد بزرگ‌نیا
    1384 حکم مسعود کیمیایی
    1384 ستاره‌ها 1: ستاره می‌شود فریدون جیرانی
    1385 مینای شهر خاموش امیرشهاب رضویان
    1386 شب رسول صدرعاملی (برنده تندیس بهترین بازیگر نقش مکمل مرد جشنواره بین‌المللی فیلم بیروت 2008)
    1386 آتش سبز محمدرضا اصلانی
    1387 زادبوم ابولحسن داوودی
    1387 چهل سالگی علیرضا رئیسیان
    1389 راه آبی ابریشم محمدبزرگ‌نیا

یونسکو از انتظامی تجلیل به عمل می‌آورد

در سال ۲۰۰۷ مصادف با مهر ماه ۱۳۸۵ در مقر سازمان علمی، فرهنگی و تربیتی ملل متحد یونسکو در پاریس مراسمی برگزار شد و در آن از عزت‌الله انتظامی بازیگر سینمای ایران تجلیل و آیین بزرگداشت به عمل آمد. در این نمایشگاه پوستر فیلم‌هایی که انتظامی در آن‌ها نقش‌آفرینی کرده‌است به همراه آرشیو عکسهای شخصی وی و لوح تقدیر فیلم گاو به نمایش درآمد. در این مراسم که با همکاری رئیس موزه سینما، سفارت فرانسه در تهران، نماینده ایران در یونسکو و بنیاد سینمایی فارابی و رایزن فرهنگی ایران در فرانسه برگزار شد، نویسندگان و سینماگران فرانسوی و ایرانیان مقیم فرانسه حضور یافتند.

«من عزتم، بچه سنگلج»

کتاب شناخت نامهٔ عزت‌الله انتظامی زیر عنوان «من عزتم، بچه سنگلج» توسط نشر سخن در سال 1392 منتشر شد. در مقدمه این کتاب یادداشتی از ژان-کلود کریر، فیلم‌نامه‌نویس و بازیگر فرانسوی، با عنوان «عزت انتظامی: یک شمایل» به چشم می‌خورد که آورده‌است: «هیچ دستوری برای ستاره شدن و ستاره ماندن وجود ندارد. باید دارای یک نگاه، یک حضور، جذابیتی آنی و چهره‌ای آشنا، حتی پیش از نخستین دیدار، بود. باید دارای یک دم، یک حس و تمام ویژگی‌هایی که لغت روح را معنی می‌کند، بود»

متأسفانه این بازیگر سرشناس تئاتر، سینما و تلویزیون که لقب «آقای بازیگر» را از آنِ خود کرده بود، روز گذشته 26 مرداد 1397 در بیمارستان باهنر تهران در سن 94سالگی درگذشت.

انتهای پیام/

ادامه مطلب
تبلیغات
برای افزودن دیدگاه کلیک کنید

یک پاسخ بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

19 + یازده =

تبلیغات

برترین ها