با ما همراه باشید

فیلم ترکی

نقد و بررسی فیلم راه (Yol): شاهکار “یلماز گونی”

تقدیم به کردها با عشق

منتشر شده

در

فیلم راه، اثری خیره کننده از یلماز گونی ،روایت سختی ها و دردهای انسانی است. انسانهایی که در لحظه لحظه ی زندگی شان با ناملایمت ها و و جبر روزگار مواجهه هستند و راه گریزی ندارند. فیلمساز بدلیل آنکه خودش کرد است، نمایش ناهنجاری های بشری چه از طرف سیاست و چه از سمت جامعه را به میان اجتماع ستم دیده و جفا دیده ی کرد در کشور ترکیه برده است و در این بین به دنبال راهی برای یافتن گذرگاهی به آزادی و زندگی می باشد.

نقد و بررسی فیلم راه - یول -  -Yol - یلماز گونی

جامعه ی کرد زبان، جامعه ای است که در طول تاریخ جفاها و ستمهای بسیاری به آن شده و در این بین کرد ایران، ترکیه، عراق و سوریه ای فرق زیادی با هم ندارند بلکه فقط مقدار دردکشیدن های آنان در قیاس با یکدیگر، کم و زیاد دارد. کرد زبانان کشور ترکیه در برهه ای از زمان از طرف دولت مرکزی به شدت زیر فشار بوده و با افکاری اغلب نژاد پرستانه مورد آزار و اذیت قرار می گرفتند(چه بسا که هنوز هم شاهد چنین ناملایمت هایی هستیم). اجتماعی که فقط به جرم کرد بودنشان محاکمه می شوند و به زیر شلاق استبدادی می روند که آزادی را می خواهد از آنان سلب نماید، حقی که جزوء حقوق طبیعی هر انسانی برشمرده می شود، حقی که فیلمساز در فیلم بارها به آن اشاره کرده و با دوربین سیالش به تصویر می کشد.

همان طور که در شروع فیلم می بینیم زندانیانی برای یک مرخصی یک هفته ای از زندان آزاد می شوند تا هر کدام به سوی خانه اش برود. اما تا پایان بیننده جرم آنان را نمی فهمد(به جز یک نفر که در سرقت بانک دست داشته و با این حال باز هم زندانی شدنش ابهام دارد، چون او در حین سرقت فرار کرده بود) یعنی می توان به نوعی نتیجه گرفت که گویی جرم آنان فقط به دلیل کرد بودنشان است.سیر داستانی فیلم با اپیزودیک شدن نوع روایت و خورده پیرنگ هایی که در قصه ی فیلم جریان دارد، بیننده به نوبت همراه داستان یکی از این زندانیان می شود و گریزی به زندگی مشقت بار آنها می زند. زندگی کردهایی که هم به دلایل سیاسی و هم نوعی نژادپرستی، در کوه ها و دشت های دورافتاده جریان دارد و در زندگی شان نوعی اگزوتیک اجتماعی و کم رنگ بودن پراکسیس جامعه شناختی می زند.

مردمی که با تلاش و از همه مهم تر با غیرتشان روی پای خود ایستاده اند و باج نمی دهند و حتی برای داشتن آزادی می جنگند. نگاه فیلمساز در این اثر نیمه سیاه و تلخ، بیشتر نگاه مارکسیستی است(یلماز گونی خودش چپی بود) دیدگاهی که اعتقاد به جامعه ی بی طبقه دارد، جامعه ای که در آن کرد و ترک، همه با هم برابرند و دارای حقوق مساوی هستند. فیلمساز با این نگاه انتقادی اش، از جامعه و سیاست کشور خویش در قبال کردها، به شدت ناراضی است و این را می توان در یک یک سکانس های اعتراضی فیلم مشاهده نمود. یلماز گونی در مصاحبه ای حتی گفته بود که می خواسته فیلم را با زبان کردی بسازد اما از طرف دولت زیر فشار قرار گرفت.

نقد و بررسی فیلم راه - یول -  -Yol - یلماز گونی

در این بین فیلمساز با اینکه زندگی سخت هم زبانانش را به تصویر می کشد اما با نگاهی انتقادی برخی از تفکرات ارتجاعی و عقب افتاده ی جامعه ی خویش را به باد نقد می گیرد. فضایی که در آن مرد سالاری و پدر سالاری حکمرانی می کند و نوعی پس رفت اجتماعی برای جامعه به همراه دارد. این نقد فیلمساز باز هم از دیدگاه چپی و اصلاح طلبیش نشئت می گیرد و فقط و فقط این تفکر به دنبال بازسازی و ارزش گذاری سنت ها و زندگی شرقی است. راه یلماز گونی فیلمی است که به جامعه ی سختی کشیده ی کردها می پردازد، جامعه ای که همیشه حمیت و غیرت خود را چه در جنگ و چه در زندگی دشوار اثبات کرده و یکی از محترم ترین و غنی ترین قوم های مشرق زمین را تشکیل داده است. کردها مردمی بزرگ و باوقاری می باشند که وجودشان در هر خاکی نشان دهنده ی بقا و سرزنده بودن آن کشور است و در این بین کرد ترکیه ای، ایرانی، عراقی و سوریه ای هیچ فرقی با هم ندارند.

کارگردان: یلماز گونی 

امتیاز: ۱۰/۶

ادامه مطلب
تبلیغات
برای افزودن دیدگاه کلیک کنید

یک پاسخ بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

4 × پنج =

تبلیغات

برترین ها